Ngày 17/01/2026, tại Paraguay, Liên minh châu Âu (EU) và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đã chính thức ký kết Hiệp định Đối tác (EU-Mercosur Partnership Agreement - EMPA) và Hiệp định Thương mại Tạm thời (Interim Trade Agreement - iTA) (EMPA và iTA cùng nhau được gọi là “Hiệp định EU-Mercosur”), đánh dấu cột mốc lịch sử trong quan hệ giữa hai khu vực.

Lễ ký kết diễn ra dưới sự chứng kiến của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa, cùng lãnh đạo các quốc gia thành viên Mercosur gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay.

Sau hơn 25 năm đàm phán, Hiệp định EU-Mercosur được ký kết nhằm tăng cường hợp tác thương mại và kinh tế giữa hai khối, qua đó hình thành khu vực thương mại tự do quy mô lớn nhất thế giới, bao phủ thị trường hơn 700 triệu người tiêu dùng. Hiệp định sẽ cắt giảm hơn 90% thuế quan giữa giữa hai bên, mặc dù một số cam kết cắt giảm sẽ được triển khai theo lộ trình từng giai đoạn trong khoảng thời gian từ 10 đến 15 năm[1].

Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu và xu hướng phân mảnh gia tăng, Hiệp định này đồng thời phát đi một tín hiệu địa chính trị quan trọng, nhấn mạnh vai trò của hợp tác, đối thoại và quan hệ đối tác quốc tế, qua đó thể hiện cam kết chung của EU và Mercosur đối với chủ nghĩa đa phương và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Hiệp định dự kiến mang lại các lợi ích đáng kể cho cả hai bên thông qua việc tăng cường hợp tác trên các phương diện về kinh tế, địa chính trị, phát triển bền vững và an ninh[2].

EU là đối tác thương mại hàng hóa lớn thứ hai của Mercosur, sau Trung Quốc. Năm 2024, EU chiếm 16,8% tổng kim ngạch thương mại của Mercosur, trong khi Mercosur là đối tác thương mại hàng hóa lớn thứ mười của EU. Năm 2024, xuất khẩu của EU sang bốn nước thành viên Mercosur đạt 53,3 tỷ euro, trong khi xuất khẩu của Mercosur sang EU đạt 57 tỷ euro[3].

Thông qua việc ký kết Hiệp định này cho thấy, EU đang đẩy nhanh tiến trình thiết lập các hiệp định thương mại quy mô lớn nhằm giảm mức độ phụ thuộc chiến lược, đồng thời phản ánh sự thích ứng của nền kinh tế EU trước một trật tự toàn cầu ngày càng kém ổn định và đang trong quá trình tái định hình[4].

Hiệp định này được đánh giá sẽ mang lại những cơ hội thương mại mới đáng kể cho các doanh nghiệp của EU, thúc đẩy ước tính tăng 39% xuất khẩu của EU sang Mercosur mỗi năm (tương đương khoảng 49 tỷ euro), qua đó hỗ trợ duy trì và tạo thêm hàng trăm nghìn việc làm trong nội khối[5].

Sau khi Hiệp định EU-Mercosur được ký kết, EU và Mercosur sẽ tiến hành các thủ tục riêng để hướng tới việc phê chuẩn Hiệp định. Về phía EU, EMPA sẽ được trình để tất cả các quốc gia thành viên EU phê chuẩn theo quy định, trong khi iTA sẽ được trình Nghị viện châu Âu và Hội đồng châu Âu xem xét, quyết định nhằm sớm có hiệu lực.