Diễn đàn do Hội Hữu nghị Việt - Nga phối hợp Trường Đại học Kinh tế thuộc  Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Liên bang Nga tổ chức.

Sự kiện quy tụ các nhà khoa học, nhà hoạch định chính sách, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp nhằm thảo luận về các vấn đề phát triển kinh tế và thúc đẩy hợp tác song phương Việt - Nga trong bối cảnh mới.

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Đào Thanh Trường, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, chia sẻ: Chủ đề của Diễn đàn “Phát huy nội lực trong bối cảnh mới” đặt ra một yêu cầu mang tính chiến lược đối với mỗi quốc gia, mỗi tổ chức và mỗi chủ thể trong nền kinh tế. Nội lực trong bối cảnh hiện nay không chỉ được hiểu là nguồn lực sẵn có, mà còn bao gồm năng lực đổi mới sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực, khả năng thích ứng và mức độ tham gia vào các mạng lưới hợp tác toàn cầu.

Trong cấu trúc đó, các cơ sở giáo dục đại học giữ vai trò trung tâm của hệ sinh thái tri thức, không chỉ thông qua đào tạo, mà còn thông qua nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và tư vấn chính sách. Việc tăng cường gắn kết giữa đại học với doanh nghiệp và các cơ quan quản lý, cùng với sự tham gia của các đối tác quốc tế là điều kiện để nâng cao hiệu quả sử dụng nội lực và mở rộng không gian phát triển.

Nhấn mạnh nền tảng truyền thống tốt đẹp trong quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, trong bối cảnh mới, việc phát huy nội lực cần được đặt trong mối quan hệ tương hỗ với hợp tác quốc tế, trong đó tri thức và công nghệ đóng vai trò kết nối.

Phát biểu tại diễn đàn, Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam và Liên bang Nga được xây dựng và phát triển qua nhiều thập kỷ. Trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động, việc tiếp tục củng cố hợp tác song phương không chỉ là nhu cầu khách quan mà còn là lựa chọn chiến lược của cả hai quốc gia. Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1950, quan hệ giữa Việt Nam và Liên bang Nga không ngừng được phát triển. Đặc biệt, chuyến thăm chính thức Liên bang Nga của Thủ tướng Phạm Minh Chính vào tháng 3 vừa qua đã góp phần mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới trong các lĩnh vực như đầu tư, thương mại, du lịch, quốc phòng - an ninh và khoa học - công nghệ. 

Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến những chuyển biến mạnh mẽ của chuyển đổi số và khoa học công nghệ, Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ cho rằng đây vừa là cơ hội, vừa là thách thức lớn đối với mỗi quốc gia. Trong đó, việc phát huy nội lực đã trở thành yếu tố then chốt để duy trì tăng trưởng nhanh, bền vững và bao trùm.

“Đây là lúc chúng ta cần tìm ra những giải pháp nhằm phát huy các động lực nội sinh, đồng thời tìm kiếm những hướng đi mới để nâng cao hiệu quả hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga” - Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh.

Tại Diễn đàn, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Stepanovich Bezdetko chia sẻ, năm 2026 là mốc quan trọng trong hợp tác giữa hai quốc gia, khẳng định quan hệ Việt Nam - Nga đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội mở rộng trên các lĩnh vực then chốt.

Theo Đại sứ, Liên bang Nga luôn coi trọng việc tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, khoa học và giáo dục; đồng thời việc mở rộng trao đổi giữa các cơ quan nhà nước và các cơ sở liên quan là yếu tố quan trọng để củng cố quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam. “Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ tối đa cho mọi sáng kiến mang tính xây dựng trong những lĩnh vực này” - Đại sứ nhấn mạnh.

Đặc biệt, Đại sứ cũng nhấn mạnh vai trò của hợp tác giữa các trường đại học chính là nền tảng quan trọng thúc đẩy hợp tác tri thức, nghiên cứu khoa học và phát triển nguồn nhân lực của hai quốc gia. Đồng thời bày tỏ kỳ vọng hai quốc gia sẽ tiếp tục mở rộng các chương trình hợp tác giáo dục trong thời gian tới.

Phát biểu chào mừng tại Diễn đàn, Thiếu tướng Trịnh Quốc Khánh - Phó Chủ tịch thường trực Hội Hữu nghị Việt - Nga, đã giới thiệu vài nét cơ bản về Hội Hữu nghị Việt - Nga, nhấn mạnh trong bối cảnh mới Hội Hữu nghị Việt - Nga phát huy truyền thống, khả năng, thế mạnh hoạt động đối ngoại nhân dân của mình. nỗ lực kết nối, thiết lập các mối quan hệ đa dạng giữa các đối tác kinh tế, các địa phương, trường học... của hai nước Việt Nam và Nga, góp phần làm cho quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt - Nga đi vào chiều sâu, mang lại những kết quả thiết thực cho nhân dân hai nước.

Tại diễn đàn, các chuyên gia trong nước, quốc tế không chỉ tập trung trao đổi các chủ đề tổng quát mà đi sâu vào những vấn đề có tính nền tảng đối với mô hình tăng trưởng mới. 

Về thể chế và quản trị kinh tế, nội dung tham luận của các chuyên gia nhấn mạnh, việc xây dựng các cơ chế thử nghiệm chính sách, thúc đẩy quản trị nhà nước dựa trên dữ liệu và công nghệ số, cũng như thiết lập các cơ chế điều phối song phương hiệu quả giữa Việt Nam và Liên bang Nga được xem là những giải pháp quan trọng nhằm tháo gỡ các rào cản thể chế, tạo không gian linh hoạt cho hợp tác kinh tế phát triển. Phía Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ, có PGS.TS. Nguyễn Chiến Thắng đã trình bày báo cáo "Quan hệ thương mại, đầu tư giữa Việt Nam với Liên minh kinh tế Á Âu (EAEU) sau 10 năm thực thi Hiệp định FTA Việt Nam - EAEU".  PGS.TS. Nguyễn Chiến Thắng nhấn mạnh FTA Việt Nam -EAEU không chỉ thúc đẩy thương mại mà còn là cầu nối quan trọng cho sự hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư sâu rộng giữa Việt Nam và khu vực Á-Âu. 

Trong lĩnh vực tài chính và thanh toán, các chuyên gia cho rằng, cần thúc đẩy thanh toán song phương bằng đồng nội tệ (VND – RUB), xây dựng các trung tâm bù trừ tài chính và phát triển các công cụ tài trợ chuyên biệt cho các dự án hợp tác lớn.

Những giải pháp này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro từ các yếu tố bên ngoài, mà còn tạo nền tảng cho một không gian hợp tác tài chính ổn định và bền vững hơn giữa hai quốc gia.

Đối với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, các tham luận nhấn mạnh vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đồng thời đề xuất tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, đặc biệt trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và công nghệ năng lượng.

Đáng chú ý, cách tiếp cận “đồng sáng tạo công nghệ” giữa Việt Nam và Liên bang Nga được xem là hướng đi chiến lược, giúp hai bên không chỉ tiếp nhận mà còn cùng phát triển các công nghệ mới có giá trị gia tăng cao.

Trong lĩnh vực năng lượng và chuyển đổi xanh, các chuyên gia đề xuất thúc đẩy hợp tác trong các dự án năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời, đồng thời, xây dựng các chuỗi giá trị xanh, thương hiệu quốc gia gắn với phát triển bền vững.

Việc hình thành một “hành lang năng lượng bền vững” giữa hai quốc gia được xem là hướng tiếp cận mới, không chỉ bảo đảm an ninh năng lượng mà còn phù hợp với các cam kết quốc tế về giảm phát thải.

Vấn đề logistics và kết nối hạ tầng cũng được đặt ra như một điều kiện tiên quyết để thúc đẩy thương mại song phương.

Các chuyên gia cho rằng, cần phát triển các hành lang vận tải đa phương thức, trong đó ưu tiên vận tải biển và đường sắt, đồng thời đẩy mạnh số hóa các quy trình thương mại nhằm giảm chi phí và thời gian giao dịch.

Việc hiện đại hóa hạ tầng logistics không chỉ giúp tăng cường khả năng kết nối giữa hai nền kinh tế mà còn mở rộng cơ hội tham gia vào các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Đặc biệt, phát triển nguồn nhân lực được xác định là yếu tố quyết định đối với tính bền vững của hợp tác dài hạn. Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới công nghệ diễn ra nhanh chóng, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực STEM và kỹ năng số ngày càng trở nên cấp thiết.

Các chuyên gia đề xuất tăng cường hợp tác đào tạo, công nhận bằng cấp lẫn nhau và phát triển các chương trình giáo dục chung giữa hai quốc gia, qua đó tạo nền tảng cho việc hình thành một lực lượng lao động có khả năng thích ứng với các yêu cầu của nền kinh tế tri thức.