Tham gia chủ trì tọa đàm, trực tiếp điều hành các phiên thảo luận chuyên sâu tại hội thảo có GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Sự hiện diện và chỉ đạo của Chủ tịch Viện Hàn lâm tại hội thảo không chỉ khẳng định vị thế của Viện với tư cách là cơ quan nghiên cứu lý luận hàng đầu quốc gia mà còn định hướng cho những thảo luận mang tầm vóc chiến lược về tương lai của ngành khoa học xã hội và nhân văn (KHXH&NV). Hội thảo ghi nhận bài tham luận quan trọng của GS.TS. Lê Văn Lợi với tiêu đề:“Khoa học xã hội và nhân văn trong kỷ nguyên mới: Vai trò tư vấn chiến lược và yêu cầu nâng cao năng lực dưới sự lãnh đạo của Đảng”. Với tư duy sắc sảo và tầm nhìn bao quát, GS.TS. Lê Văn Lợi đã luận giải một cách thấu đáo vị trí của KHXH&NV trong cấu trúc sức mạnh quốc gia, đồng thời đưa ra những định hướng sắc bén cho tiến trình đổi mới ngành trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng. Trong bài tham luận, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh: KHXH&NV không thể chỉ dừng lại ở vai trò “giải thích sau” hay quan sát thụ động, mà phải trở thành “túi khôn”, thành “trí tuệ chiến lược” chủ động đồng hành cùng dân tộc. Ông khẳng định KHXH&NV là ngành xác định đột phá công nghệ phục vụ cho ai, hướng tới con người nào và tạo ra xã hội như thế nào.Trên cơ sở đó, đề xuất năm nhiệm vụ trọng yếu: Xây dựng mô hình phát triển mang bản sắc Việt Nam, kết hợp truyền thống và tinh hoa nhân loại. Thúc đẩy các mô hình kinh tế mới (xanh, tuần hoàn) để vượt qua “bẫy thu nhập trung bình”. Đặt con người làm trung tâm, bảo vệ bản sắc văn hóa trước sức ép toàn cầu hóa. Cung cấp luận cứ khoa học để củng cố vị thế ngoại giao độc lập, tự chủ. Biến lý luận thành “vũ khí” hấp dẫn, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và củng cố niềm tin nhân dân. Cuối cùng, ông thẳng thắn chỉ ra những “điểm nghẽn” về thể chế và hạ tầng dữ liệu đang kìm hãm sáng tạo, đồng thời kêu gọi một “cuộc cách mạng” trong phương thức lãnh đạo khoa học: tôn trọng tự do học thuật, khơi thông nguồn lực và khuyến khích tư duy đột phá vượt tiền lệ. Đồng thời, về phía Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam còn có tham luận trình bày tại hội thảo của TS. Nguyễn Bùi Nam – Phó Chánh Văn phòng Viện Hàn Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam: “Khoa học xã hội và nhân văn: Nền tảng trí tuệ cho sự nghiệp phát triển bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới”. 

 Các tham luận, ý kiến tại Hội thảo thống nhất đánh giá khoa học xã hội và nhân văn giữ vai trò quan trọng trong hoạch định đường lối, chính sách và phát triển bền vững đất nước, đồng thời chỉ ra những hạn chế về cơ chế, nguồn lực và phương thức quản lý cần được đổi mới. Hội thảo nhấn mạnh yêu cầu phát triển đồng bộ, liên ngành khoa học xã hội và nhân văn trong tổng thể các lĩnh vực khoa học, bao gồm khoa học lý luận chính trị, khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật và công nghệ, qua đó tăng cường khả năng tích hợp tri thức phục vụ phát triển đất nước.

Trong bối cảnh phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo, các đại biểu tập trung phân tích các vấn đề về đạo đức, văn hóa và pháp lý, làm rõ vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong việc xây dựng chuẩn mực, định hướng giá trị và hoàn thiện thể chế nhằm kiểm soát rủi ro, bảo đảm phát triển công nghệ gắn với trách nhiệm xã hội. Hội thảo đồng thời đánh giá thực trạng hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, chỉ ra các hạn chế về cơ chế, nguồn lực, liên kết và sản phẩm đầu ra, từ đó đề xuất giải pháp xây dựng các nhóm nghiên cứu có năng lực tư vấn chiến lược, gắn kết với cơ quan hoạch định chính sách, doanh nghiệp và địa phương. Hội thảo đề xuất các nhóm giải pháp trọng tâm gồm: hoàn thiện thể chế, chính sách; đổi mới phương thức lãnh đạo và quản lý; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; thúc đẩy chuyển đổi số trong nghiên cứu; tăng cường liên kết và hợp tác quốc tế.

Phát biểu kết luận Hội thảo, đồng chí Ngô Đông Hải, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẳng định cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm phát huy hiệu quả khoa học xã hội và nhân văn trong hệ thống tri thức quốc gia, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. 

Các kiến nghị, đề xuất tại Hội thảo sẽ được tổng hợp, báo cáo các cơ quan Trung ương phục vụ công tác hoạch định và triển khai chính sách trong thời gian tới. Hội thảo góp phần cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn phục vụ hoàn thiện chủ trương, chính sách về khoa học xã hội và nhân văn theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng./.