Định vị AI là năng lực quản trị cốt lõi
Chiến lược quốc gia xác định chuyển đổi mạnh mẽ cách tiếp cận từ việc tích hợp đơn thuần AI vào sản phẩm, quy trình sang việc lấy AI làm năng lực cốt lõi ngay từ khâu thiết kế, bài toán cho đến vận hành. Trong đó, lấy “nhân lực, hạ tầng và dữ liệu làm nền tảng; thể chế và quản trị AI làm đột phá”.
Mục tiêu tổng quát đến năm 2030 là đưa Việt Nam vào nhóm 3 nước dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển AI, đóng góp khoảng 6% GDP. Đáng chú ý trong khu vực công, Chiến lược đặt ra những chỉ tiêu cụ thể: 100% cán bộ, công chức, viên chức sử dụng nền tảng AI công vụ hàng tuần; 60% quyết định chỉ đạo, điều hành của cơ quan nhà nước được hỗ trợ bởi dữ liệu và AI; và 100% dịch vụ công trực tuyến được tích hợp, hỗ trợ bởi AI.
Trọng trách tiên phong của Bộ Tư pháp
Trong hệ sinh thái chuyển đổi AI quốc gia, Bộ Tư pháp vừa giữ vai trò cơ quan hoàn thiện “thể chế mở đường”, vừa là đơn vị đi đầu ứng dụng AI phục vụ người dân và doanh nghiệp:
1. Chủ trì mục tiêu 100% hồ sơ thủ tục hành chính (TTHC) được hỗ trợ xử lý bằng AI:
Tại Phụ lục I ban hành kèm theo Quyết định, Bộ Tư pháp được Chính phủ tin tưởng giao trọng trách là cơ quan chủ trì theo dõi, đánh giá chỉ tiêu: Đến năm 2030, 100% hồ sơ TTHC được hỗ trợ xử lý bằng AI. Đây là nhiệm vụ đột phá giúp tối ưu hóa quy trình tiếp nhận, tra cứu hồ sơ lý lịch tư pháp, hộ tịch, công chứng, đăng ký biện pháp bảo đảm... giúp giảm áp lực cho cán bộ thụ lý, rút ngắn thời gian xử lý và giảm thiểu sai sót tác nghiệp.
2. Hoàn thiện thể chế và khung pháp lý cho kỷ nguyên AI:
Thể chế được xác định là một trong những giải pháp đột phá hàng đầu của Chiến lược. Ngành Tư pháp sẽ cùng các bộ, ngành tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ với Luật Dữ liệu, Luật Chuyển đổi số, Luật Trí tuệ nhân tạo; xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), quy định quyền tài sản đối với dữ liệu, sở hữu trí tuệ phát sinh từ AI, cũng như xây dựng môi trường quản trị AI an toàn, tin cậy, lấy con người làm trung tâm.
3. Ứng dụng AI trong rà soát pháp luật và xây dựng chính sách:
Thuộc Trụ cột 5 – AI trong quản trị quốc gia, các giải pháp AI sẽ được tích hợp sâu vào việc phân tích chính sách, đánh giá tác động, hỗ trợ xây dựng và tự động rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, loại bỏ các quy định mâu thuẫn, chồng chéo. Cùng với Nền tảng AI hỗ trợ công vụ quốc gia (AI-First, AI-Native), công tác soạn thảo, thẩm định thể chế của ngành Tư pháp sẽ được nâng lên một tầm cao mới về tốc độ và chất lượng.
Hành động cụ thể của ngành Tư pháp
Căn cứ chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, trong thời gian tới, Bộ Tư pháp sẽ khẩn trương xây dựng và ban hành Kế hoạch thực hiện Chiến lược; tập trung số hóa, chuẩn hóa và làm sạch toàn diện cơ sở dữ liệu chuyên ngành trọng yếu để sẵn sàng chia sẻ, liên thông phục vụ huấn luyện các mô hình AI. Đồng thời, Bộ sẽ chủ động tổ chức bồi dưỡng, phổ cập kỹ năng ứng dụng AI cho toàn thể cán bộ, công chức, viên chức trong ngành, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng nền tư pháp thông minh, hiện đại, phục vụ hiệu quả sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số.