Giữ hồn văn hóa Việt từ những giá trị truyền thống: câu chuyện của người "dệt hương" cho trà sen Hồ Tây
Ngày 12/11/2026, hướng tới kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam, Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ tổ chức chương trình giao lưu, chia sẻ với Nghệ nhân Nguyễn Thị Trinh Nương, Chủ thương hiệu Sen Tây Hồ, người có hơn 10 năm gắn bó với nghề làm trà sen, nhằm tôn vinh những người đang miệt mài gìn giữ nghề truyền thống, lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc và khơi dậy tình yêu đối với những di sản văn hóa đặc sắc của Việt Nam.
Nghệ
nhân dân gian - người giữ lửa cho văn hóa truyền thống
Mỗi nghề truyền thống đều mang trong mình
những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, phong tục và lối sống của cộng đồng. Với Nghệ
nhân Nguyễn Thị Trinh Nương, cô gái đến từ mảnh đất Duy Tiên, Hà Nam, đã mang
đến những chia sẻ thú vị về giá trị của nghề ướp trà sen, từ việc lựa chọn
nguyên liệu, cảm nhận hương sen, kỹ thuật ướp trà đến những yêu cầu công phu,
tỉ mỉ trong từng công đoạn để tạo ra những phẩm trà ngon. Đằng sau mỗi sản phẩm
trà sen là sự kết hợp giữa tri thức dân gian, kinh nghiệm thực tiễn và sự tinh
tế được tích lũy qua thời gian.
Nghệ nhân Nguyễn Thị Trinh Nương, Chủ thương hiệu Sen Tây Hồ
Để một nghề có thể tồn tại và phát triển qua
nhiều thế hệ, bên cạnh kỹ thuật và bí quyết nghề nghiệp, điều quan trọng hơn cả
chính là tình yêu, đam mê, sự kiên trì và tâm huyết của những người làm nghề. Câu
chuyện của nghệ nhân gửi đến chúng ta một thông điệp: bảo tồn văn hóa không chỉ
là lưu giữ những gì thuộc về quá khứ, mà còn là duy trì sức sống của các giá
trị truyền thống trong hiện tại. Những nghệ nhân như chị Nương chính là cầu nối
giữa các thế hệ, góp phần gìn giữ những bí quyết nghề nghiệp, truyền cảm hứng
và khơi dậy tình yêu đối với văn hóa dân tộc.
Trà
sen Hồ Tây - kết tinh vẻ đẹp thanh lịch của văn hóa Hà Nội
Nhắc đến Hà Nội, người ta không chỉ nhớ đến những
con phố cổ hay những nét văn hóa nghìn năm Thăng Long, mà còn nhớ đến những giá
trị tinh tế trong đời sống thường nhật. Trong đó, trà sen Hồ Tây là một biểu
tượng đặc sắc của nghệ thuật thưởng trà và phong cách thanh lịch của người Hà
Nội.
Nghề ướp trà sen là một quá trình đòi hỏi sự
công phu, kiên nhẫn và am hiểu sâu sắc về thiên nhiên. Từ việc lựa chọn những
bông sen phù hợp, tuyển chọn trà, tách gạo sen đến các công đoạn ướp và bảo
quản, mỗi bước đều đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm của người nghệ nhân.
Những bông sen Bách Diệp vừa nở "hàm
tiếu", lớp cánh hồng ôm trọn phần gạo trắng ngà được thu hái từ sáng sớm
và nhanh chóng đưa về nơi chế biến. Tại đây, người nghệ nhân khẩn trương tách
từng lớp cánh hoa để lấy phần gạo sen - những hạt nhỏ li ti bao quanh nhị sen,
nơi lưu giữ trọn vẹn hương thơm tinh khiết nhất của bông hoa. Theo nghệ nhân
Trinh Nương: "Để tạo ra một mẻ trà sen đạt chuẩn phải trải qua nhiều lần
ướp - sấy, đòi hỏi kinh nghiệm và sự chính xác gần như tuyệt đối. Nghề trà
không cho phép sự nóng vội".
Trà sen không đơn thuần là một sản phẩm ẩm
thực truyền thống. Đó còn là sự kết tinh của mối quan hệ hài hòa giữa con người
và thiên nhiên, giữa tri thức dân gian và cảm quan thẩm mỹ, giữa giá trị vật
chất và đời sống tinh thần. Một chén trà sen vì thế có thể kể câu chuyện về sự
tinh tế, thanh tao và cách người Hà Nội trân trọng những giá trị bình dị trong
cuộc sống.
Từ câu
chuyện trà sen đến trách nhiệm lan tỏa văn hóa Việt Nam
Thông qua hoạt động giao lưu với Nghệ nhân
Nguyễn Thị Trinh Nương, Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ mong muốn góp phần
nâng cao nhận thức về vai trò của nghệ nhân trong bảo tồn di sản văn hóa phi
vật thể, khuyến khích sự quan tâm của mọi người, đặc biệt là thế hệ trẻ đối với
các nghề truyền thống và lan tỏa tinh thần trân trọng những giá trị văn hóa Việt
Nam trong đời sống hiện đại, qua đó giúp cán bộ, viên chức và người lao động
của Viện có thêm cơ hội tìm hiểu, trải nghiệm và cảm nhận sâu sắc hơn về những
giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
Từ câu chuyện của người "dệt hương"
Hồ Tây, đến việc gìn giữ, thực
hành và trao truyền của mỗi thế hệ chính là tiếp thêm sức sống cho tương lai của nghề truyền thống. Mỗi nghệ nhân là
một người giữ lửa, mỗi giá trị truyền thống được trao truyền là một nhịp cầu
kết nối quá khứ với hiện tại, góp phần làm giàu bản sắc và khẳng định sức sống
trường tồn của văn hóa Việt. Khi những tri thức truyền thống được trân
trọng, tiếp nối và kết hợp với phương thức phát triển phù hợp, văn hóa không
chỉ được bảo tồn mà còn có thể trở thành nguồn lực cho sáng tạo, phát triển
kinh tế và tăng cường sức mạnh mềm quốc gia.
Một số hình ảnh tại chương trình: