image banner
VI | EN
Tạp chí Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ số 10 (12) - 2026
Tạp chí Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ số 10 (12) - 2026 giới thiệu tới bạn đọc các nghiên cứu trong lĩnh vực an ninh - quân sự - chính trị, luật pháp - quan hệ quốc tế, kinh tế - xã hội và Việt Nam: đổi mới và hội nhập. Các nghiên cứu tập trung vào những chuyển động quan trọng của quan hệ quốc tế, cạnh tranh địa chính trị và hợp tác chiến lược giữa các nước lớn, đồng thời đề cập đến những vấn đề phát triển kinh tế, kết nối khu vực và an ninh năng lượng. 
Anh-tin-bai

Bài viết: “Hành lang kinh tế tại Việt Nam: Từ tư duy hạ tầng giao thông đến quản trị không gian kinh tế tích hợp” của Tiến sĩ Nguyễn Bình Giang đặt ra một vấn đề có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông. Thông qua việc vận dụng các khung phân tích về quá trình phát triển hành lang kinh tế và phân biệt giữa hành lang danh nghĩa với hành lang chức năng, tác giả chỉ ra rằng xây dựng hạ tầng giao thông mới chỉ là điều kiện ban đầu, chưa đủ để hình thành một hành lang kinh tế thực chất. Trên cơ sở đánh giá sáu hành lang kinh tế chiến lược của Việt Nam, bài viết đề xuất cách tiếp cận quản trị không gian kinh tế tích hợp với năm trụ cột: quy hoạch đồng bộ, thể chế liên vùng, phát triển nội lực địa bàn, mô hình tài chính bền vững và phát triển hành lang xanh, số. Những luận giải này gợi mở yêu cầu chuyển từ tư duy đầu tư hạ tầng đơn thuần sang tổ chức và khai thác hiệu quả các không gian kinh tế liên kết.

Phân tích quá trình chuyển dịch trong tư duy đối ngoại của Nga từ sau Chiến tranh Lạnh, đặc biệt dưới tác động của sức ép an ninh từ NATO, cạnh tranh tại không gian hậu Xô viết và các biện pháp trừng phạt của phương Tây, bài viết: “Chính sách đối ngoại của Liên bang Nga trước áp lực của phương Tây” cho thấy Nga ngày càng nhấn mạnh tự chủ chiến lược, đa phương hóa quan hệ, mở rộng đối tác và tăng cường khả năng chống chịu trước sức ép bên ngoài. Tuy nhiên, những thành quả này vẫn đi kèm các giới hạn về kinh tế, công nghệ, chi phí chiến tranh và mức độ cam kết của các đối tác. Qua đó, bài viết đưa ra cách nhìn đa chiều về hiệu quả chiến lược đối ngoại của Nga, không chỉ thông qua khả năng duy trì ảnh hưởng mà còn ở năng lực chuyển hóa vị thế quốc tế thành những dàn xếp chính trị bền vững.

Cùng hướng nghiên cứu về xung đột và cạnh tranh quyền lực, bài viết: “Luận giải xung đột Nga - Ukraine dưới lăng kính chủ nghĩa hiện thực tấn công và một số hàm ý chính sách cho Việt Nam” đã vận dụng lý thuyết chủ nghĩa hiện thực tấn công để phân tích những nguyên nhân cấu trúc dẫn tới xung đột. Từ góc độ lý thuyết quan hệ quốc tế, các tác giả luận giải hành động quân sự của Nga như một phản ứng phòng ngừa chiến lược trước những thay đổi trong tương quan quyền lực và môi trường an ninh, đặc biệt liên quan đến quá trình mở rộng của NATO. Đồng thời, bài viết cũng nhận diện giới hạn của cách tiếp cận lý thuyết này trong việc giải thích diễn biến và dự báo kết quả xung đột. Những phân tích và hàm ý chính sách được đề xuất góp phần cung cấp thêm cơ sở tham khảo cho Việt Nam trong nhận diện rủi ro chiến lược và ứng xử trước những biến động địa chính trị.

Ở phạm vi khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, tác giả Đào Ngọc Lâm tập trung lý giải những điều chỉnh trong cách tiếp cận của Mỹ đối với khu vực qua bài viết: “Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương dưới Chính quyền Trump 2.0 qua lăng kính lý thuyết cân bằng ngoài khơi”. Thông qua vận dụng lý thuyết cân bằng ngoài khơi, nghiên cứu chỉ ra xu hướng can dự có chọn lọc, tăng cường chuyển giao gánh nặng an ninh cho các đồng minh, ưu tiên cạnh tranh kinh tế và công nghệ với Trung Quốc, đồng thời xem xét mức độ cam kết của Mỹ đối với các cơ chế đa phương. Tuy nhiên, tác giả cũng nhấn mạnh những giới hạn trong việc vận dụng mô hình này khi Trung Quốc tiếp tục gia tăng ảnh hưởng và các vấn đề an ninh, kinh tế, công nghệ ngày càng gắn kết chặt chẽ. Bài viết góp phần làm rõ những thay đổi trong tư duy chiến lược của Mỹ và những yếu tố có thể tác động đến cấu trúc an ninh khu vực.

Bên cạnh các nghiên cứu về chính sách đối ngoại của các cường quốc, trong số tạp chí tháng 10 - 2026, có bài viết: “Quan hệ đối tác chiến lược Nga - Venezuela trong bối cảnh biến động địa chính trị (2022-2026)” đề cập đến sự vận động của các quan hệ đối tác chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh và biến động địa chính trị. Bài viết phân tích quá trình phát triển quan hệ song phương Nga - Venezuela dưới tác động của xung đột Nga - Ukraine, các biện pháp trừng phạt và những thay đổi trong môi trường chính trị quốc tế. Nghiên cứu cho thấy quan hệ Nga - Venezuela đã có những bước tiến về thể chế, nổi bật là Hiệp định Đối tác Chiến lược và Hợp tác ký tháng 5/2025. Tuy nhiên, những hạn chế về nền tảng kinh tế và phạm vi hợp tác quân sự cho thấy quan hệ đối tác chiến lược không đồng nghĩa với sự tồn tại của một cơ chế bảo đảm an ninh tập thể. Từ việc phân tích sự kiện Hoa Kỳ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro ngày 3/1/2026 như một phép thử đối với quan hệ song phương, bài viết đề xuất khái niệm “phơi nhiễm chiến lược”, qua đó nhấn mạnh sự cần thiết phải phân biệt giữa hiện diện chiến lược, đối tác chiến lược và bảo đảm an ninh.

Cũng nghiên cứu về cạnh tranh nước lớn, bài viết: “Hợp tác năng lượng hạt nhân Nga - Trung Quốc trong bối cảnh lệnh trừng phạt thứ 20 của EU và hàm ý đối với Việt Nam” phân tích những chuyển động trong hợp tác năng lượng giữa hai quốc gia trước sức ép từ các biện pháp trừng phạt của phương Tây. Nghiên cứu tập trung làm rõ tác động của gói trừng phạt thứ 20 của EU, đồng thời phân tích những động lực thúc đẩy hợp tác hạt nhân Nga - Trung Quốc tiếp tục được củng cố. Kết quả nghiên cứu cho thấy sức ép từ bên ngoài không chỉ tạo ra những thách thức mà còn có thể trở thành nhân tố thúc đẩy các quốc gia tăng cường liên kết trong những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược. Từ đó, bài viết đưa ra một số hàm ý đối với Việt Nam trong quá trình tái khởi động chương trình điện hạt nhân, đặc biệt liên quan đến lựa chọn đối tác, bảo đảm an ninh năng lượng và thích ứng với môi trường cạnh tranh quốc tế.

Nhìn chung, các nghiên cứu trong số 10 (12) - 2026 mang đến cho bạn đọc những góc nhìn khoa học về các vấn đề khu vực và quốc tế, đồng thời gợi mở thêm cơ sở nhận diện cơ hội, thách thức và định hướng chính sách trong bối cảnh thế giới đang có nhiều chuyển biến phức tạp.

Thuỳ Dương
Nguồn bài viết: Tạp chí Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ
Tin nổi bật
Thống kê truy cập
  • Đang online: 1
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 1
  • Tất cả: 1