Đoàn khảo sát Đề tài nghiên cứu về cạnh tranh Mỹ - Trung tại Tiểu vùng sông Mekong làm việc tại Lào và Thái Lan
Từ ngày 03/5 đến ngày 08/5/2026, Đề tài nghiên cứu “Cạnh tranh địa chiến lược Mỹ - Trung tại khu vực Tiểu vùng sông Mekong từ khi Trung Quốc bước vào thời đại mới và hàm ý cho Việt Nam” do TS. Trần Thị Hải Yến làm chủ nhiệm và Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ chủ trì đã tổ chức chương trình khảo sát thực tế tại Lào và Thái Lan. Chuyến công tác nhằm thu thập thông tin thực tiễn phục vụ nghiên cứu đề tài, đồng thời thúc đẩy hợp tác học thuật và kết nối nghiên cứu với các cơ quan, trường đại học trong khu vực Mekong.
Tham gia đoàn công tác có: TS. Trần Thị Hải Yến, Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ, Chủ nhiệm nhiệm vụ; PGS.TS. Dương Văn Huy, Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương; TS. Đặng Hoàng Hà, Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ; TS. Trần Thu Minh, Trường Đại học Ngoại Thương.
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và
Trung Quốc ngày càng gia tăng tại khu vực Đông Nam Á, Tiểu vùng sông Mekong nổi
lên như một không gian địa chính trị và địa kinh tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Những năm gần đây, Trung Quốc đẩy mạnh hiện diện thông qua các sáng kiến kết nối
hạ tầng, đầu tư và thương mại, trong khi Mỹ cũng tăng cường các hoạt động hợp
tác phát triển, an ninh và thúc đẩy vai trò tại khu vực. Chính vì vậy, việc khảo
sát thực tế tại các quốc gia nằm trong Tiểu vùng sông Mekong có ý nghĩa quan trọng
trong việc đánh giá tác động của cạnh tranh Mỹ - Trung đối với các nước trong
khu vực cũng như đối với Việt Nam.
Ngày 03/5/2026, tại thủ đô Viêng
Chăn, Đoàn đã có buổi làm việc với Viện Kinh tế và Khoa học Xã hội Lào. Hai bên
đã trao đổi nhiều nội dung liên quan đến tình hình kinh tế - xã hội của Lào hiện
nay, những thành tựu và thách thức trong quá trình phát triển đất nước, cũng
như các vấn đề nổi bật trong quan hệ Trung Quốc - Lào. Một trong những nội dung
được quan tâm đặc biệt là tác động của tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào đối với
nền kinh tế Lào và toàn khu vực Mekong. Các chuyên gia cho rằng tuyến đường sắt
này không chỉ góp phần thúc đẩy kết nối hạ tầng, thương mại và du lịch, mà còn
phản ánh mức độ gia tăng ảnh hưởng kinh tế và chiến lược của Trung Quốc tại
Lào. Bên cạnh đó, hai bên cũng trao đổi về xu hướng đầu tư của Mỹ và Trung Quốc
tại Lào trong các lĩnh vực năng lượng, hạ tầng, logistics và công nghệ, đồng thời
phân tích những tác động đa chiều của quá trình cạnh tranh ảnh hưởng giữa các
nước lớn đối với an ninh và phát triển của khu vực Tiểu vùng sông Mekong.
Đoàn Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ làm việc với Viện Kinh tế và Khoa học Xã hội Lào
Ngày 06/5/2026 tại Bangkok, Đoàn đã
có buổi trao đổi với các chuyên gia từ Chương trình Nghiên cứu Đông Nam Á thuộc
Đại học Chulalongkorn. Nội dung trao đổi tập trung vào tình hình kinh tế - xã hội
của Thái Lan, ảnh hưởng kinh tế ngày càng gia tăng của Trung Quốc tại Thái Lan,
cũng như triển vọng quan hệ Việt Nam - Thái Lan trong bối cảnh khu vực đang có
nhiều biến động.
Các chuyên gia Thái Lan nhận định rằng Trung Quốc đang ngày càng gia tăng ảnh
hưởng kinh tế tại Thái Lan thông qua đầu tư, thương mại, du lịch và các dự án kết
nối hạ tầng. Đồng thời, Thái Lan vẫn duy trì chính sách đối ngoại linh hoạt nhằm
cân bằng quan hệ với các nước lớn, trong đó có Mỹ và Trung Quốc. Hai bên cũng
trao đổi về triển vọng quan hệ Việt Nam - Thái Lan trong thời gian tới, nhất là
trong bối cảnh hai nước đều đóng vai trò quan trọng trong ASEAN và cùng chia sẻ
lợi ích trong việc duy trì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững tại khu vực
Mekong.
Ngoài ra, nggày 07/5/2026 Đoàn còn
có buổi trao đổi học thuật với các chuyên gia tại Khoa Nghiên cứu Đông Á thuộc
Đại học Thamasak Nội dung thảo luận tập trung vào quan hệ Thái Lan -
Campuchia, quan hệ Trung Quốc - Campuchia và những tác động địa chính trị đối với
khu vực Mekong trong thời gian gần đây. Các chuyên gia cho rằng cạnh tranh chiến
lược giữa các nước lớn đang tạo ra cả cơ hội và thách thức đối với các quốc gia
trong khu vực, đồng thời làm gia tăng yêu cầu về việc nâng cao năng lực thích ứng,
duy trì cân bằng chiến lược và tăng cường hợp tác nội khối ASEAN.
Thông
qua các buổi làm việc và trao đổi học thuật, Đoàn khảo sát đã thu thập được nhiều
thông tin thực tiễn có giá trị phục vụ nghiên cứu Đề tài. Những kết quả bước đầu
từ chuyến khảo sát sẽ góp phần làm rõ hơn những xu hướng cạnh tranh địa chiến
lược Mỹ - Trung tại Tiểu vùng sông Mekong, tác động đối với các quốc gia trong
khu vực cũng như những hàm ý chính sách đối với Việt Nam trong giai đoạn tới.
Chuyến
khảo sát cũng góp phần tăng cường quan hệ hợp tác học thuật giữa Viện Nghiên cứu
Châu Âu và Châu Mỹ với các cơ quan nghiên cứu và trường đại học tại Lào và Thái
Lan, mở ra nhiều cơ hội trao đổi chuyên môn và hợp tác nghiên cứu trong tương
lai. Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm thúc đẩy kết nối học thuật khu
vực, nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và đóng góp vào quá trình hoạch định
chính sách đối ngoại, phát triển và hội nhập của Việt Nam trong bối cảnh quốc tế
đang có nhiều biến động phức tạp.
Một số hình ảnh của Đoàn công tác: