Với cách tiếp cận vấn đề từ cả phương diện lý luận và thực tiễn, nhằm làm rõ cách thức EU ứng phó với các cú sốc năng lượng và tái cấu trúc chính sách trong bối cảnh mới, cuốn sách chuyên khảo “Điều chỉnh chính sách năng lượng của Liên minh châu Âu trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine” của Tiến sĩ Bùi Việt Hưng (chủ biên) (Nxb Khoa học xã hội, 2025, ISBN: 978-632-607-153-5), đã tập trung phân tích sự điều chỉnh chính sách năng lượng của EU không chỉ như những phản ứng tình thế trước khủng hoảng, mà còn như một quá trình tái định hình chiến lược phát triển dài hạn, gắn với các mục tiêu an ninh năng lượng, kiểm soát giá cả, giảm phát thải khí nhà kính và hiện đại hóa hệ thống năng lượng.

Trước hết, từ góc độ bối cảnh và cơ sở tác động, cuốn sách làm rõ những nhân tố quốc tế và khu vực ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách năng lượng của EU, nổi bật là xung đột Nga - Ukraine, sự phụ thuộc kéo dài vào nguồn năng lượng nhập khẩu, cũng như những áp lực ngày càng gia tăng từ cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc và các thách thức xuyên quốc gia như biến đổi khí hậu.   

Tiếp theo, từ phương diện chính sách cụ thể, cuốn sách phân tích một cách hệ thống các nội dung điều chỉnh trọng tâm của EU, bao gồm: đa dạng hóa nguồn cung năng lượng nhằm giảm phụ thuộc vào một số đối tác truyền thống; cải cách thị trường năng lượng để nâng cao tính minh bạch, khả năng điều tiết và hiệu quả vận hành; thúc đẩy mạnh mẽ phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng sạch và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng; đồng thời tăng cường phối hợp chính sách giữa cấp độ khu vực và quốc gia thành viên. Những điều chỉnh này được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với các chính sách khí hậu, môi trường, công nghiệp và thương mại, cho thấy tính liên ngành và tổng thể của chính sách năng lượng EU.

Trên cơ sở phân tích lý luận và thực tiễn, cuốn sách còn làm rõ những thành tựu, hạn chế và thách thức đặt ra trong quá trình thực thi chính sách năng lượng của EU. Qua đó, tác giả nhấn mạnh rằng, mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong việc bảo đảm an ninh năng lượng ngắn hạn và thúc đẩy chuyển đổi xanh, EU vẫn phải đối mặt với không ít khó khăn như chi phí chuyển đổi cao, giá năng lượng cao, những rủi ro liên quan đến mạng lưới kết nối năng lượng xuyên biên giới và những bất ổn từ môi trường quốc tế.

Không dừng lại ở việc phân tích trường hợp EU, cuốn sách còn gợi mở những hàm ý chính sách có giá trị tham khảo đối với Việt Nam và các quốc gia đang phát triển trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và chịu tác động ngày càng rõ nét từ các biến động năng lượng toàn cầu. Những kinh nghiệm của EU trong điều chỉnh chính sách năng lượng, đặc biệt là cách tiếp cận cân bằng giữa an ninh năng lượng, phát triển bền vững và mục tiêu khí hậu, là nguồn tham khảo hữu ích cho quá trình hoạch định và thực thi chính sách năng lượng ở Việt Nam hiện nay.

Với cách tiếp cận khoa học, lập luận chặt chẽ và nội dung phong phú, “Điều chỉnh chính sách năng lượng của Liên minh châu Âu trong bối cảnh xung đột Nga – Ukraine” không chỉ là tài liệu nghiên cứu có giá trị đối với các nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên trong lĩnh vực quan hệ quốc tế, kinh tế chính trị quốc tế và chính sách công, mà còn cung cấp những luận cứ và gợi ý thiết thực cho công tác xây dựng, điều hành chính sách năng lượng trong bối cảnh chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.