1. Bối cảnh khu vực và quốc tế

Năm 2025 tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng kinh tế chậm tại khu vực Mỹ Latinh. Theo Báo cáo triển vọng kinh tế khu vực Mỹ Latinh và Caribean của Ngân hàng Thế giới, tăng trưởng GDP của khu vực dự kiến đạt dao động quanh 2,5% trong năm 2026, đánh dấu một nửa thập niên tăng trưởng dưới mức kỳ vọng và kéo dài từ sau giai đoạn hậu đại dịch COVID-19 (World Bank, 2026). Các cú sốc kinh tế từ bên ngoài và những bất ổn chính trị kéo dài trong khu vực đã làm suy giảm động lực tăng trưởng, khiến kinh tế Mỹ Latinh chưa tạo được những cải thiện thực chất về năng suất, thu nhập và phúc lợi xã hội.

Tình hình kinh tế Mỹ Latinh trong năm 2025 phản ánh tác động kép của môi trường quốc tế kém thuận lợi và những điểm nghẽn nội tại kéo dài. Cụ thể, năng suất lao động tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức thấp, mức đầu tư tư nhân yếu và dư địa chính sách tài khóa bị thu hẹp sau các gói chi tiêu lớn trong giai đoạn đại dịch. Mức độ phụ thuộc vào xuất khẩu hàng hóa nguyên liệu khiến khu vực này dễ tổn thương trước biến động giá cả hàng hóa thế giới, trong khi xu hướng bảo hộ thương mại và căng thẳng địa chính trị đã ảnh hưởng tiêu cực tới dòng vốn và thương mại quốc tế.

Nền kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn, thể hiện ở đà tăng trưởng toàn cầu dự kiến chỉ quanh 3,2% trong năm 2025 và giảm nhẹ về khoảng 3,1% trong năm 2026, cùng xu hướng lạm phát toàn cầu giảm dần từ 4,2% trong 2025 xuống 3,7% trong 2026 theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Điều này tạo ra áp lực giảm cầu bên ngoài cho các nền kinh tế xuất khẩu tại Mỹ Latinh, đồng thời đặt ra thách thức lớn đối với chính sách ổn định kinh tế vĩ mô của khu vực trong ngắn hạn.

2. Tình hình kinh tế khu vực Mỹ Latinh năm 2025

Về tăng trưởng kinh tế, khu vực cho thấy mức độ phân hóa rõ rệt giữa các quốc gia. Một số nền kinh tế có lợi thế tài nguyên thiên nhiên như Argentina ghi nhận mức tăng trưởng tương đối cao với dự báo khoảng 4,3% trong năm 2025, phản ánh một phần hiệu quả chính sách điều hành trong bối cảnh khó khăn chung của khu vực (Reuters, 2026). Ngược lại, các nền kinh tế lớn khác như Brazil và Mexico dự kiến duy trì tăng trưởng khiêm tốn hơn, với Brazil tăng khoảng 2,2% và Mexico tăng trưởng ở mức nhẹ hơn, do chịu ảnh hưởng của tiêu dùng yếu và đầu tư hạn chế.

Lạm phát tại khu vực có xu hướng giảm so với các đỉnh của giai đoạn trước, nhưng diễn biến không đồng đều giữa các nước. Ví dụ, Argentina, lạm phát rất cao trong năm 2024 đạt 117,8%, đã giảm mạnh xuống khoảng 31% vào cuối năm 2025, đánh dấu mức thấp nhất trong hơn bảy năm qua. Tại các nền kinh tế lớn khác, lạm phát tổng thể giảm, nhưng vẫn chưa quay trở lại mức mục tiêu trung hạn - điều này buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì lập trường chính sách tiền tệ thận trọng nhằm kiểm soát lạm phát mà không làm tổn hại tăng trưởng.

Áp lực lên tài chính công và thâm hụt ngân sách vẫn là vấn đề nổi bật trong năm 2025. Sau nhiều năm mở rộng chi tiêu nhằm đối phó với đại dịch và các cú sốc kinh tế khác, dư địa tài khóa của nhiều nước Mỹ Latinh bị thu hẹp đáng kể. Trong bối cảnh lãi suất toàn cầu còn ở mức cao, chi phí trả nợ công gia tăng, điều này buộc các chính phủ phải cân nhắc các biện pháp thắt chặt tài khóa, dù điều đó có thể ảnh hưởng tới tăng trưởng và an sinh xã hội trong ngắn hạn.

Hoạt động thương mại và dòng vốn quốc tế cũng phục hồi chậm. Xuất khẩu chịu tác động bởi biến động giá hàng hóa và nhu cầu toàn cầu khiêm tốn, trong khi dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài chưa đạt mức có thể thúc đẩy mạnh mẽ năng lực sản xuất trong khu vực. Những yếu tố này đã làm cho chuỗi giá trị toàn cầu ít mở rộng tới khu vực hơn so với các khu vực khác, đặt ra thách thức cho tăng trưởng bền vững.

3. Triển vọng và dự báo cho năm 2026

Triển vọng kinh tế Mỹ Latinh trong ngắn hạn bị chi phối bởi sự tác động đan xen của các yếu tố ngoại lực và nội lực. Môi trường kinh tế quốc tế, đặc biệt là triển vọng tăng trưởng của Hoa Kỳ, Trung Quốc và Liên minh châu Âu - những đối tác thương mại và đầu tư quan trọng của khu vực - có ảnh hưởng lan tỏa nhanh tới hoạt động xuất nhập khẩu và dòng vốn của các nền kinh tế Mỹ Latinh. Bất kỳ sự suy giảm tăng trưởng hoặc sự điều chỉnh chính sách kinh tế tại các trung tâm kinh tế lớn này đều có thể tác động tiêu cực tới tăng trưởng, thương mại và ổn định tài chính của khu vực.

Bên cạnh đó, biến động giá hàng hóa quốc tế tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với triển vọng kinh tế Mỹ Latinh. Do nhiều quốc gia trong khu vực vẫn phụ thuộc lớn vào xuất khẩu các mặt hàng nguyên liệu như dầu mỏ, khoáng sản và nông sản, nên sự sụt giảm giá của các mặt hàng này có thể làm giảm nguồn thu ngoại tệ, gây sức ép lên cán cân thương mại và ngân sách nhà nước, đồng thời làm gia tăng tính dễ tổn thương của các nền kinh tế trước các cú sốc từ bên ngoài.

Trong bối cảnh đó, ngày 17/1/2026, tại Paraguay, Liên minh châu Âu và khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đã chính thức ký kết Hiệp định Đối tác EU–Mercosur (EMPA) cùng với Hiệp định Thương mại Tạm thời. Hiệp định Thương mại Tạm thời đóng vai trò như một cơ chế chuyển tiếp, cho phép hai bên triển khai sớm các cam kết thương mại cốt lõi, đặc biệt là cắt giảm thuế quan và tạo thuận lợi thương mại, trong khi chờ hoàn tất quá trình phê chuẩn hiệp định toàn diện. Các thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy thương mại và đầu tư song phương trong trung hạn, song hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào tiến độ thực thi cũng như năng lực tận dụng cơ hội của các quốc gia thành viên Mercosur trong bối cảnh hạn chế về năng lực cạnh tranh và cơ cấu xuất khẩu.

Song song với các yếu tố bên ngoài, những rủi ro nội tại của khu vực vẫn hiện hữu, bao gồm thách thức trong kiểm soát lạm phát, quản lý nợ công và duy trì niềm tin của nhà đầu tư trong bối cảnh chính trị – xã hội có nhiều biến động tại một số quốc gia. Những yếu tố này tác động trực tiếp tới hiệu quả điều hành chính sách kinh tế vĩ mô và khả năng huy động, phân bổ nguồn lực cho phát triển bền vững của các nền kinh tế Mỹ Latinh trong thời gian tới.

Bước sang năm 2026, các dự báo từ Tổ chức các quốc gia Mỹ Latinh và Caribe (ECLAC) cho thấy tăng trưởng khu vực có thể ổn định quanh mức 2,3–2,4%, với sự khác biệt giữa các phân vùng: tăng trưởng tại Nam Mỹ ước khoảng 2,4%, Trung Mỹ khoảng 3,2%, và Caribe có thể cao hơn nhờ một số nền kinh tế tăng trưởng nhanh trong khu vực. Dự báo này phản ánh khả năng phục hồi hạn chế nhưng không có sự bứt phá mạnh trong các yếu tố động lực chính của tăng trưởng.

Lạm phát dự kiến tiếp tục xu hướng giảm dần ở nhiều nước trong khu vực, phù hợp với đà giảm của lạm phát toàn cầu. Tuy nhiên, mức lạm phát dự báo vẫn ở trên các mục tiêu trung hạn của nhiều quốc gia, yêu cầu các nhà hoạch định chính sách cần cân nhắc chính sách tiền tệ – tài khóa phối hợp nhằm hạn chế rủi ro mất ổn định giá cả.

Triển vọng trung hạn của khu vực phụ thuộc lớn vào khả năng thực hiện các cải cách cơ cấu nhằm nâng cao năng suất, đa dạng hóa cơ cấu sản xuất và giảm sự phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô. Nếu không có những cải cách có hiệu quả, khu vực có thể tiếp tục đối mặt với xu hướng tăng trưởng thấp kéo dài, cùng với rủi ro gia tăng bất ổn xã hội trong bối cảnh yêu cầu cải thiện chất lượng việc làm và thu nhập người lao động.

4. Kết luận

Nhìn chung, kinh tế Mỹ Latinh năm 2025 tiếp tục đối mặt với trạng thái tăng trưởng thấp do ảnh hưởng bởi những thách thức nội tại và bất ổn quốc tế. Việc lạm phát chững lại tại một số quốc gia nhưng vẫn ở mức cao cho thấy cần có chính sách ổn định kinh tế vĩ mô linh hoạt hơn. Triển vọng năm 2026 tuy có phần sáng hơn với dự báo tăng trưởng nhẹ, nhưng động lực tạo đột phá vẫn còn hạn chế. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các quốc gia trong khu vực trong việc thúc đẩy cải cách cơ cấu, tăng cường nền tảng tài khóa và giảm sự phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài nếu muốn hướng tới sự phát triển bền vững trong trung và dài hạn.

Tài liệu tham khảo

ECLAC. (2025). ECLAC Indicates that the Region Has Registered Four Straight Years of Low Growth and Will Face Less Dynamic Private Consumption and External Demand in 2026. ECLAC.
IMF. (2025). Global Economy in Flux, Prospects Remain Dim. IMF.
Reuters. (2026, January 12). Argentina inflation is forecast to have ended 2025 at more than seven-year low. Retrieved from https://www.reuters.com/: https://www.reuters.com/world/americas/argentina-inflation-is-forecast-have-ended-2025-more-than-seven-year-low-2026-01-12/
World Bank. (2026). Global Economic Prospects. World Bank Group.