I. CHÂU ÂU

1. Tình hình chính trị-an ninh

• Mỹ và Nga đề xuất kế hoạch hoà bình cho Ukraine: bất đồng vẫn lớn

Sau nhiều tháng bế tắc, nỗ lực ngoại giao mới nhằm chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine đang được Mỹ và Nga thúc đẩy, dù hai bên đưa ra các đề xuất có nhiều khác biệt, theo các nguồn tin truyền thông quốc tế.

Phía Nga, thông qua đặc phái viên Kirill Dmitriev, được cho là đã chuyển một đề xuất khung mới nhất tới phía Mỹ. Nội dung kế hoạch này lặp lại phần lớn các yêu cầu được Moskva đưa ra từ đầu xung đột, bao gồm việc Ukraine từ bỏ các khu vực Donbass vẫn đang kiểm soát, cắt giảm mạnh quy mô lực lượng vũ trang và từ bỏ nhiều loại vũ khí.

Trong khi đó, Mỹ đang tích cực vận động cho một kế hoạch toàn diện hơn gồm 28 điểm, được Tổng thống Donald Trump ủng hộ. Kế hoạch này xoay quanh bốn trụ cột chính: thúc đẩy hòa bình tại Ukraine, bảo đảm an ninh cho Ukraine, củng cố an ninh châu Âu và định hình quan hệ tương lai giữa Mỹ với Nga và Ukraine. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định đây là “một kế hoạch tốt cho cả Nga và Ukraine”. Tuy nhiên, một số chi tiết bị rò rỉ cho thấy dự thảo có thể bao gồm các điều khoản về nhượng bộ lãnh thổ và hạn chế quân sự đáng kể đối với Ukraine.

Phản ứng từ các bên cho thấy con đường đến đàm phán còn nhiều chông gai. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố sẵn sàng làm việc “mang tính xây dựng, trung thực và nhanh chóng” với Mỹ, nhưng các quan chức Ukraine khẳng định nước này phản đối một số điểm và đang soạn đề xuất riêng. Kiev nhất quán quan điểm rằng không chấp nhận bất kỳ nhượng bộ lãnh thổ nào. Phía Liên minh châu Âu bày tỏ lo ngại về việc có thể bị gạt ra ngoài lề, đồng thời nhấn mạnh mọi giải pháp phải được Ukraine và châu Âu ủng hộ.

• EU ra mắt “Schengen quân sự” nhằm rút ngắn thủ tục di chuyển quân đội

Ngày 19/11, Ủy ban châu Âu (EC) đã công bố sáng kiến mang tên “Schengen Quân sự”, nhằm tăng tốc đáng kể việc di chuyển binh sĩ và trang thiết bị quân sự xuyên biên giới giữa các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU). Động thái này là một phần quan trọng trong nỗ lực nâng cao năng lực phòng thủ chung của khối trước những thách thức an ninh hiện nay.

Theo kế hoạch mới, thời gian xử lý thủ tục quá cảnh quân sự sẽ được rút ngắn mạnh mẽ: chỉ còn 3 ngày trong thời bình và 6 giờ trong trường hợp khẩn cấp. Đây là sự cải thiện đáng kể so với tình trạng hiện tại, khi quy trình này có thể kéo dài hàng tuần, thậm chí hàng tháng do thiếu sự nhất quán giữa 27 quốc gia thành viên.

Kế hoạch toàn diện này bao gồm việc thiết lập một hệ thống phản ứng nhanh cấp châu Âu, mô phỏng theo Cơ chế Bảo vệ Dân sự EU. Các quốc gia sẽ đóng góp phương tiện vận tải (như toa xe lửa, phà, máy bay) thông qua một quỹ chung. Đồng thời, một danh mục cơ sở hạ tầng lưỡng dụng (dân sự và quân sự) sẽ được xác định để ưu tiên nâng cấp, đặc biệt dọc theo 4 hành lang quân sự bí mật, nhằm đảm bảo khả năng vận chuyển thiết bị hạng nặng.

“Schengen Quân sự” đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc xây dựng khả năng phòng thủ linh hoạt và tự chủ hơn của châu Âu, góp phần củng cố an ninh khu vực trong bối cảnh địa chính trị đầy biến động.

• Đức nhất trí kế hoạch nghĩa vụ quân sự mới

Sau nhiều tháng đàm phán căng thẳng, chính phủ liên minh của Đức ngày 13/11 đã đạt được thỏa thuận mang tính bước ngoặt về mô hình nghĩa vụ quân sự mới, đánh dấu sự chuyển hướng quan trọng trong chính sách quốc phòng của Berlin nhằm đối phó với bối cảnh an ninh châu Âu đầy thách thức.

Theo kế hoạch được nhất trí giữa các đảng cầm quyền CDU/CSU và SPD, Đức đặt mục tiêu tăng tổng quân số lên 260.000 người, so với 180.000 hiện tại, cùng khoảng 200.000 quân dự bị. Đây là một phần trong “lộ trình tăng trưởng” để củng cố năng lực quốc phòng.

Mô hình mới sẽ bắt đầu được triển khai từ năm sau với cơ chế “nghĩa vụ một phần”. Cụ thể, tất cả nam giới từ 18 tuổi sẽ bắt buộc phải điền vào bảng câu hỏi của chính phủ và trải qua kiểm tra sức khỏe. Nữ giới được khuyến khích tham gia trên cơ sở tự nguyện. Những tân binh tự nguyện sẽ nhận trợ cấp 2.600 euro mỗi tháng. Chỉ khi số lượng tình nguyện viên không đạt chỉ tiêu, chính phủ mới có quyền “kích hoạt nghĩa vụ quân sự bắt buộc một phần”. Điều này giúp Berlin linh hoạt hơn so với đề xuất ban đầu về cơ chế tự động.

• Nga và Kazakhstan nâng cấp quan hệ lên Đối tác và liên minh chiến lược toàn diện

Trong một động thái củng cố ảnh hưởng chiến lược tại khu vực, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev đã chính thức nâng cấp quan hệ song phương lên tầm "Đối tác và liên minh chiến lược toàn diện". Lễ ký kết Tuyên bố quan trọng này diễn ra ngày 12/11 tại Điện Kremlin, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức của nhà lãnh đạo Kazakhstan tới Moskva.

Tổng thống Putin nhấn mạnh các cuộc hội đàm đã diễn ra hiệu quả và thực chất, với trọng tâm là hợp tác kinh tế. Ông tiết lộ hai nước đang triển khai các dự án chung trị giá hàng chục tỷ USD, trong đó phần lớn giao dịch được thực hiện bằng đồng tiền quốc gia của mỗi nước, một xu hướng “phi đô la hóa” đáng chú ý.

Về phía mình, Tổng thống Tokayev khẳng định văn kiện này sẽ “mở ra một kỷ nguyên mới”, phản ánh mức độ tin cậy chưa từng có và sự sẵn sàng hợp tác trên mọi lĩnh vực. Ông đánh giá quy mô hợp tác giữa hai quốc gia láng giềng là “độc nhất vô nhị” và tiết lộ một thỏa thuận quan trọng sắp được ký kết: xây dựng một nhà máy điện hạt nhân tại Kazakhstan với sự hợp tác của Nga.

Quan hệ giữa hai nước, được đặt nền móng bởi Hiệp ước Hữu nghị năm 1992, liên tục được tăng cường. Đây là bước phát triển mới nhất sau Tuyên bố chung 36 điểm về “làm sâu sắc quan hệ đối tác chiến lược” được ký tại Astana vào tháng 11/2024. Hai bên là đối tác thương mại hàng đầu của nhau, với kim ngạch song phương đạt gần 30 tỷ USD và hơn 170 dự án đầu tư chung trị giá trên 50 tỷ USD.

• Hội nghị thượng đỉnh C5+1

Ngày 6/11, tại Washington D.C., Hội nghị thượng đỉnh C5+1 đã diễn ra với sự tham dự của Tổng thống Mỹ Donald Trump và các nhà lãnh đạo năm quốc gia Trung Á: Kazakhstan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Tajikistan và Turkmenistan. Sự kiện đánh dấu kỷ niệm 10 năm hình thành khuôn khổ hợp tác khu vực này, đồng thời thể hiện nỗ lực mở rộng ảnh hưởng chiến lược của Washington tại một khu vực địa chính trị quan trọng.

Chương trình nghị sự tập trung vào các vấn đề hợp tác kinh tế, an ninh năng lượng, phát triển hành lang vận tải và khai thác khoáng sản chiến lược. Một trong những ưu tiên hàng đầu của Mỹ là giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong chuỗi cung ứng kim loại đất hiếm, vốn rất quan trọng cho các ngành công nghệ cao và quốc phòng. Trong chiến lược này, Kazakhstan giữ vai trò trung tâm với trữ lượng uranium lớn và các dự án chế biến đất hiếm trị giá hàng tỷ USD hợp tác với doanh nghiệp Mỹ.

Bên cạnh đó, Mỹ đặc biệt quan tâm phát triển các hành lang vận tải thay thế xuyên Á-Âu, đặc biệt là tuyến đi qua Trung Á - Biển Caspi - châu Âu, nhằm tạo ra một mạng lưới logistics an toàn, tránh phụ thuộc vào Nga và Iran. Việc hỗ trợ hạ tầng và công nghệ dọc theo tuyến này cũng giúp Mỹ đưa các tiêu chuẩn của mình vào khu vực.

Đối với các nước Trung Á, đặc biệt là Kazakhstan và Uzbekistan, hội nghị là cơ hội để khẳng định vai trò độc lập và đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, thoát khỏi thế độc chiếm ảnh hưởng truyền thống của Nga và Trung Quốc. Kazakhstan, nền kinh tế lớn nhất khu vực, đã thu hút hàng trăm tỷ USD đầu tư từ Mỹ và đang trở thành một trung tâm công nghệ quan trọng.

2. Tình hình kinh tế-thương mại & khoa học-công nghệ

• EC hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Eurozone trong năm 2026

Ngày 17/1, Ủy ban châu Âu (EC) đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng kinh tế cho Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) trong năm 2026, từ mức 1,4% xuống còn 1,2%. Đối với toàn bộ 27 quốc gia thành viên EU, dự báo tăng trưởng cũng được hạ từ 1,5% xuống 1,4%.

Nguyên nhân chính được EC chỉ ra là những rủi ro kéo dài từ chính sách thương mại quốc tế và căng thẳng địa chính trị. Cơ quan này cảnh báo nền kinh tế châu Âu, với mức độ hội nhập sâu, vẫn rất “dễ tổn thương” trước các hạn chế thương mại, các rào cản thuế quan và phi thuế quan. Tuy nhiên, EC cũng ghi nhận các thỏa thuận thương mại của Mỹ với EU đã phần nào giảm bớt bất ổn.

Bên cạnh đó, EC nâng dự báo lạm phát của Eurozone trong năm 2026 lên 1,9%, so với mức 1,7% trước đó, do áp lực từ giá năng lượng.

Động thái điều chỉnh này phản ánh sự thận trọng của EC về triển vọng trung hạn, bất chấp một số tín hiệu tích cực gần đây như chỉ số PMI tổng hợp của Eurozone trong tháng 10 đạt mức cao nhất trong 29 tháng và tăng trưởng GDP quý III/2025 tốt hơn dự kiến.

• EU đơn giản hóa quy định về hạ tầng đường sắt, thúc đẩy giao thông xanh

Các nhà đàm phán của Hội đồng châu Âu và Nghị viện châu Âu vừa đạt được một thỏa thuận tạm thời quan trọng về quản lý năng lực đường sắt, nhằm đơn giản hóa và hài hòa các quy định lập kế hoạch, phân bổ năng lực trên toàn mạng lưới EU. Đây là bước đi then chốt trong chiến lược phát triển giao thông xanh, với mục tiêu biến đường sắt thành trụ cột của nền kinh tế carbon thấp.

Thỏa thuận hướng tới giải quyết tình trạng phức tạp và phân mảnh hiện nay, khi các dịch vụ đường sắt xuyên biên giới phải tuân theo nhiều lịch trình và quy định khác nhau của từng quốc gia. Thông qua việc tăng cường phối hợp và đồng bộ, EU kỳ vọng sẽ làm cho các dịch vụ đường sắt trở nên đáng tin cậy, thường xuyên và thân thiện với môi trường hơn.

Trung tâm của kế hoạch này là việc giao cho mạng lưới các Nhà quản lý Cơ sở hạ tầng châu Âu (ENIM) phát triển ba khuôn khổ chính: quản lý năng lực dài hạn, phối hợp điều hành xuyên biên giới, và đánh giá hiệu suất toàn hệ thống. Cách tiếp cận này cho phép các nước thành viên phối hợp hiệu quả mà vẫn giữ được sự linh hoạt cần thiết.

Thỏa thuận là một phần của Chiến lược giao thông bền vững và thông minh (SSMS), với các mục tiêu cụ thể như tăng 50% lưu lượng vận tải hàng hóa bằng đường sắt vào năm 2030.

• EU thông qua đề xuất mua tín chỉ quốc tế bù trừ phát thải

Ngày 10/11, Ủy ban Khí hậu thuộc Nghị viện châu Âu (EP) đã thông qua đề xuất quan trọng về kế hoạch cắt giảm 90% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính của Liên minh châu Âu (EU) vào năm 2040. Điểm đáng chú ý là đề xuất này cho phép các nước thành viên sử dụng tín chỉ carbon quốc tế để bù đắp tối đa 5% mục tiêu trên.

Theo đó, tỷ lệ cắt giảm phát thải thực tế trong nội khối EU sẽ là 85%, thấp hơn mức 90% do ban cố vấn khoa học đề xuất. Việc bù trừ 5% này được thực hiện thông qua việc mua tín chỉ từ các dự án giảm phát thải ở các quốc gia ngoài khối, với điều kiện các nước đó phải có kế hoạch khí hậu quốc gia đáp ứng Hiệp định Paris.

• Hội nghị quốc tế “Hành trình AI 2025”

Ngày 19/11, Hội nghị quốc tế “Hành trình AI 2025” lần thứ 10 đã khai mạc tại Moskva, quy tụ các chuyên gia hàng đầu từ Nga, Trung Quốc, Ấn Độ và nhiều quốc gia khác để thảo luận về xu hướng và thách thức trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Phát biểu tại hội nghị, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhấn mạnh AI tạo sinh là công nghệ chiến lược then chốt trong cuộc cạnh tranh toàn cầu. Ông đưa ra ba yêu cầu cốt lõi đối với sự phát triển AI của Nga. Thứ nhất, khẳng định việc sở hữu công nghệ AI tạo sinh độc lập là vấn đề chủ quyền quốc gia, đòi hỏi phải đảm bảo cơ sở hạ tầng kỹ thuật số ổn định và được phát triển bởi các chuyên gia trong nước. Thứ hai là tạo lập thị trường ứng dụng rộng rãi. Thứ ba, mọi hoạt động AI tại Nga phải được quản lý tập trung bởi một cơ quan chuyên trách.

Ông Putin cũng kêu gọi hợp tác quốc tế, đề xuất hài hòa hóa các quy định pháp lý và xây dựng khuôn khổ chung trong khuôn khổ BRICS, SCO. Mục tiêu được đặt ra là đóng góp của AI vào nền kinh tế Nga sẽ vượt 11 nghìn tỷ ruble vào năm 2030.

3. Tình hình văn hoá-xã hội

• Nguy cơ dịch cúm gia cầm lan rộng khắp châu Âu

Nguy cơ dịch cúm gia cầm bùng phát trên diện rộng đang khiến nhiều quốc gia châu Âu phải thực hiện các biện pháp phòng ngừa khẩn cấp. Ngày 5/11, Ireland trở thành quốc gia mới nhất ban hành lệnh nuôi nhốt bắt buộc đối với gia cầm trên toàn quốc, sau khi xác nhận ổ dịch đầu tiên sau ba năm. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh dịch bệnh có diễn biến bất thường và đáng lo ngại.

Theo ông Nigel Sweetnam, Chủ tịch Ủy ban Gia cầm Quốc gia Ireland, virus năm nay xuất hiện sớm hơn khoảng một tháng và ở nhiều khu vực khác nhau so với thông thường, cho thấy cơ chế phát tán có sự thay đổi. Tình hình trên toàn châu lục cũng rất đáng báo động.

Tính đến cuối tháng 10, đã có 15 trong số 27 quốc gia EU ghi nhận các ổ dịch tại trang trại trong mùa này. Đức là quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất với 58 vụ, tăng mạnh so với 8 vụ cùng kỳ năm ngoái, dẫn đến việc khoảng 1 triệu con gia cầm bị tiêu hủy. Tổng cộng, EU và Anh đã ghi nhận 136 vụ dịch. Sự lây lan mạnh mẽ của chủng cúm gia cầm độc lực cao không chỉ đe dọa ngành chăn nuôi, gây gián đoạn nguồn cung, đẩy giá thực phẩm tăng mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm sang người.

• Hội nghị Thành phố Thông minh Thế giới (SCEWC) 2025

Hội nghị Thành phố Thông minh Thế giới (SCEWC) 2025 đã diễn ra từ ngày 4-6/11 tại Barcelona, Tây Ban Nha, với chủ đề “Thời đại của các thành phố”. Sự kiện quy tụ hơn 1.100 đơn vị triển lãm và 25.000 chuyên gia từ 800 thành phố và 140 quốc gia. Chương trình tập trung thảo luận các chủ đề then chốt như: công nghệ nền tảng (AI, IoT), đô thị di động (hội nghị Hyperloop), hiệu quả năng lượng, quản trị bao trùm và an ninh an toàn đô thị.

II. CHÂU MỸ

1. Tình hình chính trị-an ninh

• Khủng hoảng ngân sách Mỹ kéo dài: Chính phủ "đóng cửa" sang tháng thứ 2

Tình trạng Chính phủ Mỹ đóng cửa bắt đầu từ ngày 01/10 và kéo dài suốt tháng 11, trở thành điểm nóng lớn nhất trong đời sống chính trị nước này thời gian qua. Việc Quốc hội chưa đạt được thỏa thuận về dự luật ngân sách tài khóa 2026 đã khiến khoảng 750.000 nhân viên liên bang tiếp tục phải nghỉ việc không lương, đồng thời nhiều cơ quan bị gián đoạn hoạt động.

Hàng loạt dịch vụ công quan trọng rơi vào tình trạng đình trệ, bao gồm xử lý hồ sơ phúc lợi xã hội, các thủ tục hành chính liên bang, hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, cùng nhiều chương trình liên quan đến an ninh và y tế cộng đồng. Một số cơ quan buộc phải duy trì ở mức tối thiểu, chỉ tập trung vào các nhiệm vụ được coi là thiết yếu.

Việc chính phủ đóng cửa kéo dài diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ bước vào quý IV với nhiều chỉ tiêu cần được theo dõi và cập nhật định kỳ bởi các cơ quan thống kê liên bang. Nhiều báo cáo kinh tế – xã hội quan trọng phải lùi thời hạn công bố, gây gián đoạn chuỗi thông tin phục vụ hoạch định chính sách và theo dõi thị trường.

• Mexico và Mỹ gia hạn đàm phán thương mại, giảm nhiệt căng thẳng quân sự

Trong một diễn biến ngoại giao đáng chú ý đầu tháng 11, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cùng tuyên bố gia hạn thời gian đàm phán thương mại giữa hai nước. Quyết định này được công bố sau nhiều vòng tiếp xúc cấp cao, trong bối cảnh dư luận khu vực đặc biệt quan tâm trước những đồn đoán về khả năng leo thang căng thẳng và nguy cơ sử dụng biện pháp cứng rắn dọc biên giới.

Việc hai nhà lãnh đạo nhất trí kéo dài thời hạn thương lượng được xem là bước đi nhằm tạo thêm không gian cho các nhóm kỹ thuật tiếp tục xử lý những vấn đề còn tồn đọng trong quá trình rà soát Hiệp định USMCA. Thông báo này cũng góp phần làm dịu bớt bầu không khí chính trị căng thẳng trong những ngày đầu tháng, khi truyền thông liên tục đề cập đến các tranh cãi liên quan đến an ninh biên giới và kiểm soát dòng người di cư.

Tại buổi họp báo sau thỏa thuận, chính quyền Mexico nhấn mạnh lập trường duy trì chủ quyền và sự độc lập trong việc hoạch định chính sách đối nội, đồng thời bác bỏ các cảnh báo mang tính đe dọa về an ninh từ phía Mỹ. Bên cạnh đó, Mexico khẳng định tiếp tục hợp tác chặt chẽ trong các chương trình kiểm soát biên giới và phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, coi đây là nền tảng quan trọng để bảo vệ sự ổn định của Hiệp định USMCA cũng như các dòng chảy thương mại song phương.

• Chính phủ Argentina củng cố quyền lực sau chiến thắng bầu cử lập pháp

Sau chiến thắng áp đảo của Đảng Tự do Tiến lên (LLA) trong cuộc bầu cử cuối tháng 10, cục diện chính trị tại Argentina bước sang tháng 11 với nhiều chuyển biến rõ rệt. Với việc giành thêm một số lượng lớn ghế tại cả Thượng viện và Hạ viện, Tổng thống Javier Milei đã có được nền tảng quyền lực thuận lợi hơn để triển khai chương trình cải cách kinh tế - xã hội mà ông theo đuổi từ đầu nhiệm kỳ.

Dựa trên lợi thế này, Tổng thống Milei nhanh chóng thúc đẩy gói cải cách mang tên “Đạo luật Omnibus 2.0”, một phiên bản điều chỉnh và mở rộng của dự luật từng gây tranh luận trong năm trước. Gói đề xuất mới tập trung vào cắt giảm mạnh chi tiêu công trên diện rộng, tinh gọn bộ máy hành chính liên bang, mở rộng quyền tự chủ tài khóa cho các địa phương và đẩy nhanh tiến trình tư nhân hóa hàng loạt doanh nghiệp nhà nước đang hoạt động kém hiệu quả.

Theo chương trình được trình lên Quốc hội, chính phủ đặt mục tiêu giảm đáng kể tỷ trọng chi thường xuyên, trong đó có việc thu hẹp quy mô các quỹ hỗ trợ, tái cấu trúc hệ thống trợ cấp xã hội và cắt giảm một số khoản ưu đãi dành cho doanh nghiệp. Song song với đó, kế hoạch tư nhân hóa được mở rộng sang nhiều lĩnh vực chiến lược như năng lượng, vận tải và truyền thông, với mục tiêu thu hút vốn đầu tư mới, cải thiện hiệu suất hoạt động và giảm gánh nặng tài chính đối với ngân sách trung ương. Những bước đi này được xem là tiền đề quan trọng để Argentina đáp ứng các tiêu chí ổn định kinh tế vĩ mô mà nhiều tổ chức tài chính quốc tế đặt ra.

• Mỹ và Trung Quốc thực thi thoả thuận “Đình chiến thương mại”

Sau khi đạt được thỏa thuận khung vào cuối tháng 10, quan hệ Mỹ – Trung trong tháng 11 ghi nhận những bước triển khai cụ thể nhằm giảm thiểu căng thẳng và tránh nguy cơ leo thang trong lĩnh vực thương mại – công nghệ. Trên cơ sở các cam kết đã thống nhất, Bắc Kinh thông báo tạm hoãn việc siết chặt kiểm soát xuất khẩu đối với một số loại đất hiếm và khoáng sản chiến lược, vốn là đầu vào quan trọng của ngành sản xuất chip và thiết bị điện tử.

Ở chiều ngược lại, Washington quyết định tạm dừng kế hoạch áp thêm các mức thuế mới đối với một số mặt hàng công nghệ và linh kiện nhập khẩu từ Trung Quốc. Việc trì hoãn gói biện pháp thuế quan này cho phép các doanh nghiệp Mỹ duy trì nguồn cung ổn định, đồng thời tránh tạo thêm áp lực chi phí trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng cuối năm tăng mạnh.

Những điều chỉnh chính sách của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã giúp cải thiện tâm lý thị trường trong tháng 11, đặc biệt tại các tập đoàn công nghệ và các nhà sản xuất phụ thuộc vào chuỗi cung ứng xuyên biên giới. Hoạt động giao dịch trong nhiều phân khúc vật liệu và linh kiện cho thấy xu hướng ổn định trở lại, góp phần hạn chế nguy cơ gián đoạn sản xuất trong ngắn hạn.

Việc duy trì bầu không khí hợp tác tạm thời này cũng được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho cuộc gặp thượng đỉnh dự kiến diễn ra vào cuối năm. Hai bên đặt kỳ vọng rằng quá trình đối thoại đang được nối lại sẽ tạo cơ sở để thảo luận sâu hơn về các vấn đề chiến lược, từ thương mại, công nghệ cho đến quản lý rủi ro trong cạnh tranh kinh tế.

2. Tình hình kinh tế-thương mại & khoa học-công nghệ

• Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất lần 2 trong năm

Tác động từ quyết định cắt giảm 0,25 điểm phần trăm lãi suất điều hành vào cuối tháng 10 đã thể hiện khá rõ trong các diễn biến kinh tế – tài chính của Mỹ trong tháng 11. Việc hạ lãi suất giúp chi phí vay vốn của doanh nghiệp và hộ gia đình giảm nhẹ, qua đó hỗ trợ hoạt động tín dụng và tạo lực đẩy cho thị trường chứng khoán. Nhiều nhóm cổ phiếu, đặc biệt là công nghệ và tiêu dùng, ghi nhận mức tăng trưởng tích cực nhờ kỳ vọng chi phí vốn rẻ hơn trong những tháng cuối năm.

Tuy nhiên, động thái nới lỏng này cũng làm dấy lên các tranh luận về khả năng lạm phát quay trở lại, nhất là khi một số chỉ số giá vẫn ở mức cao hơn mục tiêu trung hạn. Một bộ phận chuyên gia cảnh báo rằng việc nới lỏng chính sách quá sớm có thể khiến quá trình kiểm soát lạm phát kéo dài hơn dự kiến, buộc Fed phải điều chỉnh lại lộ trình chính sách trong thời gian tới.

Tháng 11 cũng là giai đoạn Fed gặp nhiều khó khăn trong đánh giá tình hình kinh tế thực tế, do hàng loạt báo cáo quan trọng bị trì hoãn vì chính phủ liên bang đóng cửa. Việc thiếu hụt dữ liệu chính thống khiến các cuộc họp kỹ thuật của Fed phải dựa nhiều hơn vào các nguồn thông tin thị trường và các chỉ số thay thế, làm gia tăng mức độ bất định trong quá trình hoạch định chính sách tiền tệ. Trong bối cảnh đó, Fed tiếp tục duy trì quan điểm thận trọng, theo dõi chặt chẽ diễn biến giá cả và thị trường lao động trước khi đưa ra bất kỳ điều chỉnh nào tiếp theo.

• Gói cứu trợ 40 tỷ USD của Mỹ dành cho Argentina chính thức giải ngân

Tháng 11 đánh dấu bước triển khai quan trọng trong quan hệ kinh tế quốc tế của Argentina, khi nước này bắt đầu tiếp nhận các khoản giải ngân đầu tiên từ gói hỗ trợ tài chính trị giá 40 tỷ USD do Mỹ đứng đầu thúc đẩy. Các khoản giải ngân ban đầu được chuyển về Buenos Aires theo đúng tiến độ của thỏa thuận đã ký kết cuối tháng 10, tập trung vào ổn định tài khóa, hỗ trợ thanh khoản và củng cố dự trữ ngoại hối.

Ngay trong những tuần đầu của tháng, thị trường tài chính Argentina ghi nhận phản ứng tích cực. Đồng peso, vốn liên tục mất giá trong nhiều tháng trước đó, đã giảm tốc độ trượt giá và dần lấy lại sự ổn định tương đối. Một số chỉ số rủi ro quốc gia cũng cho thấy xu hướng cải thiện, nhờ kỳ vọng dòng vốn quốc tế sẽ tiếp tục chảy vào nền kinh tế trong giai đoạn tiếp theo của chương trình hỗ trợ.

• Brazil tiếp tục ghi nhận thặng dư thương mại kỷ lục nhờ xuất khẩu nông sản

Bất chấp việc Mỹ áp dụng các mức thuế quan trừng phạt đối với một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực, kinh tế Brazil trong tháng 11 vẫn duy trì được đà tăng trưởng đáng chú ý nhờ nguồn thặng dư thương mại lớn. Các báo cáo thương mại của cơ quan thống kê Brazil cho thấy kim ngạch xuất khẩu tiếp tục tăng mạnh, đặc biệt ở nhóm nông sản, khoáng sản và nguyên liệu thô – những lĩnh vực vốn giữ vai trò then chốt trong cấu trúc thương mại của quốc gia Nam Mỹ này.

Để giảm thiểu tác động từ thị trường Bắc Mỹ, Brazil đã đẩy mạnh chiến lược chuyển hướng thương mại sang các nền kinh tế châu Á. Trong đó, Trung Quốc tiếp tục giữ vị trí đối tác lớn nhất, chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng kim ngạch xuất khẩu. Các mặt hàng như đậu tương, ngô, thịt bò, quặng sắt và dầu thô đều ghi nhận mức tăng trưởng hai con số khi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, qua đó bù đắp phần lớn sự sụt giảm về đơn hàng từ Mỹ.

Số liệu thương mại tháng 11 cho thấy mức thặng dư của Brazil tiếp tục ở mức cao, góp phần cải thiện cán cân vãng lai và củng cố sức mạnh đồng nội tệ trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động. Nhiều cảng biển lớn như Santos, Paranaguá và Itaqui ghi nhận lưu lượng hàng hóa tăng đáng kể, phản ánh xu hướng mở rộng thị trường tại châu Á và Trung Đông. Diễn biến trên được coi là minh chứng rõ rệt cho vị thế ngày càng nổi bật của Brazil trong chuỗi cung ứng lương thực và nguyên liệu thô toàn cầu.

3. Tình hình văn hoá-xã hội

• Canada siết chặt chính sách nhập cư giữa khủng hoảng chi phí sinh hoạt

Tháng 11 chứng kiến phản ứng xã hội mạnh mẽ tại Canada trước loạt chính sách mới do chính phủ liên bang ban hành. Ottawa bắt đầu triển khai việc cắt giảm hạn ngạch visa tạm thời và du học sinh, nhằm giảm áp lực lên thị trường nhà ở, hệ thống y tế và các dịch vụ công đang trong tình trạng quá tải. Các biện pháp này được thực thi đồng loạt tại nhiều tỉnh bang, ảnh hưởng trực tiếp đến các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và cộng đồng người nhập cư.

Sự thay đổi chính sách ngay lập tức thu hút sự chú ý rộng rãi của công chúng. Trên các diễn đàn xã hội, báo chí và các buổi tọa đàm cộng đồng, nội dung thảo luận xoay quanh chi phí sinh hoạt tiếp tục trở thành chủ đề nổi bật nhất trong tháng. Giá nhà, giá thuê và chi phí thực phẩm được nhắc đến nhiều nhất, khi mức tăng kéo dài trong thời gian qua đang tạo áp lực lớn lên người dân, đặc biệt là nhóm thu nhập trung bình và thấp.

Tranh luận về chi phí sinh hoạt và các chính sách nhập cư dự kiến sẽ còn tiếp tục kéo dài sang tháng 12, khi Ottawa chuẩn bị công bố các chỉ tiêu và kế hoạch điều chỉnh tiếp theo cho năm tới.

• Lễ trao giải Latin Grammy 2025 tại Miami tôn vinh sự đa dạng văn hóa

Lễ trao giải Latin Grammy 2025 tại Miami trở thành sự kiện văn hóa nổi bật nhất khu vực trong tháng, thu hút sự chú ý rộng rãi của truyền thông quốc tế và cộng đồng người Latin tại Hoa Kỳ. Sự kiện quy tụ hàng trăm nghệ sĩ và nhà sản xuất âm nhạc đến từ nhiều quốc gia Nam Mỹ, Caribe, Bán đảo Iberia và các cộng đồng nói tiếng Tây Ban Nha – Bồ Đào Nha trên toàn thế giới.

Tại lễ trao giải, các nghệ sĩ hàng đầu như Karol G, Bad Bunny, Rosalía và Feid tiếp tục khẳng định vị thế khi giành nhiều hạng mục quan trọng. Các màn trình diễn trực tiếp được dàn dựng công phu, mang đậm bản sắc âm nhạc Latin đương đại, tạo nên bầu không khí sôi động và lan tỏa trên các nền tảng truyền thông xã hội.

Nguồn tham khảo:

1. Có gì mới trong kế hoạch hòa bình của Mỹ và Nga về Ukraine?, https://baotintuc.vn/the-gioi/co-gi-moi-trong-ke-hoach-hoa-binh-cua-my-va-nga-ve-ukraine-20251121105014247.htm
2. EU ra mắt 'Schengen Quân sự' rút ngắn thủ tục chuyển quân trong khối, https://baotintuc.vn/the-gioi/eu-ra-mat-schengen-quan-su-rut-ngan-thu-tuc-chuyen-quan-trong-khoi-20251119225013853.htm
3. Đức nhất trí kế hoạch nghĩa vụ quân sự mới, https://baotintuc.vn/the-gioi/duc-nhat-tri-ke-hoach-nghia-vu-quan-su-moi-20251114062008294.htm
4. Nga và Kazakhstan nâng cấp quan hệ lên Đối tác và liên minh chiến lược toàn diện, https://baotintuc.vn/the-gioi/nga-va-kazakhstan-nang-cap-quan-he-len-doi-tac-va-lien-minh-chien-luoc-toan-dien-20251112222432948.htm
5. Mỹ - Trung Á tổ chức Hội nghị thượng đỉnh C5+1, https://vov.vn/the-gioi/my-trung-a-to-chuc-hoi-nghi-thuong-dinh-c51-post1244026.vov
6. EU đơn giản hóa quy định về hạ tầng đường sắt, thúc đẩy giao thông xanh, https://baotintuc.vn/the-gioi/eu-don-gian-hoa-quy-dinh-ve-ha-tang-duong-sat-thuc-day-giao-thong-xanh-20251120063928065.htm
7. Các xu hướng và thách thức trong lĩnh vực AI, https://baotintuc.vn/the-gioi/cac-xu-huong-va-thach-thuc-trong-linh-vuc-ai-20251120062714907.htm
8. EC hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Eurozone trong năm 2026, https://baotintuc.vn/the-gioi/ec-ha-du-bao-tang-truong-kinh-te-eurozone-trong-nam-2026-20251117183251291.htm
9. EU thông qua đề xuất mua tín chỉ quốc tế bù trừ phát thải, https://baotintuc.vn/the-gioi/eu-thong-qua-de-xuat-mua-tin-chi-quoc-te-bu-tru-phat-thai-20251111124601219.htm
10. Nguy cơ dịch cúm gia cầm lan rộng khắp châu Âu, https://baotintuc.vn/the-gioi/nguy-co-dich-cum-gia-cam-lan-rong-khap-chau-au-20251106102817864.htm
11. Smart City Expo World Congress 2025, https://www.smartcityexpo.com/
12. Associated Press. (2025, November 15). Government shutdown enters second month as stalemate continues. AP News. https://apnews.com/article/government-shutdown-november-update-2025
13. Reuters. (2025, November 2). Mexico and US agree to extend trade talk deadline amid tensions. Reuters. https://www.reuters.com/world/americas/mexico-us-trade-talks-extension-2025-11-02
14. The Guardian. (2025, October 28). Milei’s party claims victory in legislative elections, bolstering reform agenda. The Guardian. https://www.theguardian.com/world/2025/oct/28/argentina-elections-milei-victory
15. Bloomberg. (2025, November 5). US and China begin implementing trade truce measures to stabilize markets. Bloomberg. https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-05/us-china-trade-truce-implementation
16. CNBC. (2025, October 30). Fed cuts rates by 0.25% signaling caution on economic slowdown. CNBC. https://www.cnbc.com/2025/10/30/fed-rate-cut-decision-october-2025.html
17. Financial Times. (2025, November 10). US approves $40bn aid package for Argentina to stabilize peso. Financial Times. https://www.ft.com/content/us-argentina-aid-package-2025
18. Reuters. (2025, November 7). Brazil exports to China surge as US trade wanes under new tariffs. Reuters. https://www.reuters.com/business/brazil-trade-surplus-november-china-exports-2025
19. The Wall Street Journal. (2025, November 20). Nvidia hits $5 trillion valuation amid AI frenzy. The Wall Street Journal. https://www.wsj.com/finance/stocks/nvidia-valuation-5-trillion-ai-bubble-fears-2025
20. CBC News. (2025, November 12). New immigration caps take effect amid housing crisis and rising costs. CBC News. https://www.cbc.ca/news/politics/canada-immigration-caps-november-2025
21. Billboard. (2025, November 14). Latin Grammys 2025: Full winners list and highlights from Miami. Billboard. https://www.billboard.com/music/latin/latin-grammys-2025-winners-list-miami